Menu

U bevindt zich hier: onderhoud_instrumenten > Alles over rieten

Alles over rieten

Alles over rieten


rieten

 

Hoewel er veel gemopperd wordt over de prijs en de kwaliteit van rieten levert een riet toch een uitermate knappe prestatie. Het riet zet de uitgeblazen lucht van een rietblazer om in een trilling, een toon. Als er een 'a' geblazen wordt, beweegt een riet in 1 seconde 440 keer op en neer. De helft van de tijd sluit een riet het mondstuk helemaal af, een kwart van de tijd staat het mondstuk helemaal open en de resterende tijd trekt het riet sprintjes tussen open en dicht. Bij een lage a zijn de sprints langer dan bij een hoge a: bij een bariton dus langere sprints dan bij een sopraansax. Daarbij moet het riet zich snel aanpassen aan elke nieuwe toon (lage bes, flageolet), stoppen, starten, crescendo, piano en dan moet het nog mooi klinken ook. Uren achtereen, elke dag en het liefst wekenlang.

 

    

 

bamboeveld                                                              drogingsproces

Rieten worden gesneden uit de stengels van subtropische grassen die speciaal daarvoor gekweekt worden in de Zuid-Franse Var: Arundo Donax, maar ook wel in Spanje, Noord-Afrika, Zuid-Amerika en Australië. De planten worden geoogst als ze 2 tot 3 jaar oud zijn en een meter of 8 hoog en worden dan een jaar gedroogd. Het materiaal lijkt op bamboe, maar is minder hard.

Een goed riet is vlak, het moet van dik naar dun verlopen in een symmetrische V, een 'scheef' riet piept en blaast niet lekker. De kleur moet goudgeel tot goudbruin zijn, een groengelig riet is te jong. De nerven moeten evenwijdig aan elkaar in de lengterichting lopen. Er moeten geen spikkels of knoesten op het afgeslepen gedeelte zitten. De beste rieten zijn de rieten die in het begin net iets te zwaar lijken, ze gaan pas na een tijdje spelen echt goed klinken, je moet ze inspelen.



 

Een riet bestaat uit kleine holle pijpjes met daartussen een lijmachtige stof. Laat het flink wat vocht opzuigen en je krijgt een mooi soepel en toch sterk riet dat uitstekend kan trillen. Speeksel tast echter de structuur van een riet aan. Gevolg: een slap riet zonder fut, dat snel inscheurt. Enige trucs: 
Je kunt de bovenkant van een riet polijsten. Zo voorkom je dat speeksel te snel binnendringt en het riet aantast. Leg het riet op een plat vlak en wrijf, bijvoorbeeld met de achterkant van een lepeltje, het aangesneden gedeelte van het riet dicht. Naar de tip toe! Net zolang tot de bovenkant hard en glad is. Het is dus beter een riet vochtig te maken door het een paar minuten in een kopje water te zetten in plaats van erop te sabbelen. Een droog riet trilt niet lekker.

Haal het riet na het spelen ALTIJD van het mondstuk, dit om hygiënische redenen en omdat het de levensduur van het riet zeer ten goede komt. Pak het riet nooit aan de tip vast, maar altijd aan de bast/voet (het boterzuur van je vingerafdruk is een regelrechte aanslag op de fijne poriën van het riet). Het riet afspoelen met schoon water en goed afdrogen. Droog het rietje af met een katoenen doek of haal het tussen duim en wijsvinger door, altijd richting tip. Je kunt het riet na het spelen ook even schoon schrapen, maar wees hiermee voorzichtig. Nog beter is het als je een riet een nacht in een oplossing van 3% waterstofperoxide of alcohol zet. Daarna natuurlijk nog even afspoelen met water. Houd het bovenste deel van het riet schoon door het af en toe met een zachte tandenborstel te borstelen. Rieten willen in het begin of na het spelen nog wel eens krom trekken. Niets aan de hand, het betekent alleen maar dat het opgenomen vocht niet goed verdeeld is. Maar dat trekt wel weer bij. Je kunt de rieten die je gebruikt het beste bewaren in een rietenhouder. Hierin zit het riet klem op een plat vlak van plastic of glas.

Toch zal een riet, hoe goed je er ook op past, uiteindelijk slap en futloos worden. Het enige dat je dan nog kunt doen is knippen. Echter dit heeft slechts tijdelijk effect! Om een riet te knippen moet het goed nat zijn. Knip slechts kleine randjes (0,5 mm) tegelijk en test. Uiteindelijk kun je er niet veel meer dan anderhalve millimeter afknippen. Eventueel kun je de ronding van de tip bijvijlen zodat het beter bij de tip van het mondstuk past (van buiten naar binnen vijlen met een nagelvijltje).

Wat kun je doen met rieten die niet lekker spelen? Probeer het riet toch eerst een tijdje (inspelen dus), want het karakter van een riet verandert vooral in het begin. Vaak wordt het soepeler. Blijft het riet nukken vertonen dan is het vaak "uit balans". Er zitten stugge plekken in of het riet is bijvoorbeeld aan een kant te stijf. Soms kun je dit zien als je het riet tegen het licht houdt. Vaak is de linkerkant dikker dan de rechterkant. Door de stugge of stijve plekken bij te schuren kun je dit soms corrigeren, maar het is een kunst apart!
Voor dit schuurwerk kun je het beste schuurbies gebruiken. Het kan ook met waterproof schuurpapier met een fijne korrel no. 400-600. Altijd nat schuren. Het meeste effect heb je aan de zijkant van het riet op ongeveer een tot 1 cm vanaf de tip. Altijd naar de tip toe schuren. Het dunne voorste gedeelte van de tip kun je beter met rust laten. Ook van het hart van het riet (de V vorm) kun je maar beter afblijven: dit is de ruggengraat van het riet. Deze bepaalt de sterkte van het riet. Alleen als het riet domweg te zwaar voor je is, kun je er heel voorzichtig iets van af halen.

Hoe dunner de bovenkant van het riet, hoe donkerder de toon.

Om lage tonen beter te laten aanspreken: het riet aan de zijkanten iets dunner maken.

Hoe zwaarder het riet, hoe gemakkelijker de hoge tonen aanspreken.

Bij een piepend riet is meestal één van de zijkanten te dun.

 Een rietje gaat twee tot vier weken mee als je er dagelijks op speelt. Je kunt de levensduur verlengen door niet te lang achter elkaar op hetzelfde rietje te spelen en nieuwe rietjes eerst in te spelen. Er bestaan ook kunststof rieten: deze zijn constant van kwaliteit en gaan langer mee en je hoeft ze niet eerst nat te maken. Kunststof rieten klinken wat scherper en harder en zijn een stuk duurder.

 

 

Tot slot: er bestaan grofweg twee stromingen:
- Amerikaanse rieten (Rico, Frederick L. Hemke, La Voz). Deze zijn soepel (zijn in het midden dunner), hebben een dikkere tip en worden veel gebruikt in de lichte muziek voor een steviger geluid

- Franse rieten (Vandoren, Selmer, Buffet Crampon). Deze zijn stugger en hebben een dunnere tip. Zij worden veel gebruikt in de klassieke muziek.

 Rietjes zijn altijd genummerd. Het nummer zegt niets over de dikte, maar over de buigzaamheid. Hoe stugger het riet, hoe hoger het nummer. Stuggere rieten zijn 'zwaarder' dat wil zeggen het is zwaarder blazen. Een goede speler kan op een zwaarder riet harder spelen met een 'dikker' en warmer geluid en ze gaan langer mee. Mondstukken met een kleine tipopening vragen om zwaardere rieten. Elk merk hanteert zijn eigen nummering:

vergelijkingstabel rietsterkten

 

 


 

Terug naar boven

Nieuws

Concert ter voorbereiding van ons Kerstconcert

15-11-2019
Lees meer...

Op zoek naar een nieuwe dirigent!

14-11-2019
Lees meer...

Overlijden Peter Allers

14-11-2019
Lees meer...

Kerstconcert 2019

13-10-2019
Lees meer...

Nieuwsflits

Op 26 december 2019 organiseren wij voor de 42e keer het traditionele kerstconcert in de Maaspoort te Venlo.
Dit jaar verlenen het Venloos Mannenkoor de Meulenzengers hun medewerking en Mezzosporaan Kikki Vanhautem.

Meer informatie over dit kerstconcert en hoe u kaarten kunt bestellen, kunt u hier vinden.

________________________________________________________________________________________________

Koninklijke Harmonie Sint Cecilia Tegelen zoekt nieuwe dirigent

De Koninklijke Harmonie Sint Cecilia in het Noord-Limburgse Tegelen behoort tot de oudste Limburgse amateur-muziekgezelschappen en heeft in de afgelopen 166 jaar meer dan eens hoge ogen gegooid. Onze vereniging telt momenteel 38 spelende leden, waarvoor naast samen musiceren ook sociale binding een belangrijke kernwaarde is. In verband met pensionering van onze huidige dirigent zijn we per 1 maart 2020 op zoek naar opnieuw:

een inspirerende freelance dirigent (m/v)

Naast gezellig samen musiceren streven we er ook naar om de gespeelde werken zorgvuldig uit te voeren en samen een sfeervolle uitvoering te verzorgen. We willen onderscheidend zijn en uitvoeringen verzorgen die indruk achter laten. Dit is voor onze leden van grote betekenis, daarom willen we dit met onze nieuwe muzikale inspirator verder uitbouwen. We verwachten dat hij/zij ons weet te enthousiasmeren, inspireren en uit te dagen.

In de afgelopen periode hebben we uit een uitgebreid repertoire geput, waarbij naast eigentijdse muziek met name uitdagende klassieke werken zijn uitgevoerd. Samen met onze nieuwe dirigent willen we hieraan een vervolg geven, maar ook nieuwe wegen inslaan.

Van de nieuwe dirigent verwachten we dat hij/zij:

  • In het bezit is van een HaFaBra directie-diploma.

  • Gevoel heeft voor de sociale binding en richtinggevend is in het gezamenlijk musiceren.

  • Een uitgebreide en gevarieerde repertoirekennis heeft die aansluit bij onze ambitie.

  • Op actieve wijze invulling geeft aan het eigentijdse imago van onze vereniging, waarbij ledenwerving een belangrijk aandachtspunt is.

  • Open staat voor samenwerkingsverbanden met andere verenigingen.

    De repetities worden momenteel gehouden op de woensdagavond van 19.30u tot 21.30u in ‘t Zaelke op de Arie¨nsstraat in Tegelen. Voor meer informatie over de lange historie van het orkest verwijzen we naar de website www.harmonie-tegelen.nl.

    Sollicitatiebrieven, voorzien van een heldere toelichting en CV, kunnen uiterlijk 6 december 2019 per e-mail worden gestuurd naar bestuurslid Petra Kuntzelaers, p.kuntzelaers63@gmail.com

    Op zaterdag 14 december vinden de gesprekken met de sollicitatiecommissie plaats. Vervolgens worden drie kandidaten geselecteerd. Proefdirecties vinden plaats op 29 januari, 5 februari en 12 februari 2020. Aan de hand van deze proefdirecties wordt een definitieve keuze gemaakt. De nieuwe dirigent leidt vanaf woensdag 4 maart 2020 de repetities van onze vereniging.


Buienradar

Terug naar boven